Wielu moich klientów przychodzi do kancelarii z pytaniem, czy możliwe jest zakończenie sprawy rozwodowej już na pierwszym terminie. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ zależy od wielu czynników, które muszą zaistnieć. Kluczem do sukcesu jest przede wszystkim pełne porozumienie między małżonkami oraz przygotowanie wszystkich niezbędnych dokumentów. Bez tego szanse na szybkie zakończenie postępowania drastycznie maleją.
Szybki rozwód jest możliwy, gdy obie strony są zgodne co do wszelkich kwestii związanych z rozstaniem. Obejmuje to nie tylko sam fakt rozwiązania małżeństwa, ale również ustalenie winy za jego rozpad (lub jej brak), kwestie alimentacyjne na dzieci, sposób sprawowania opieki nad małoletnimi oraz podział majątku wspólnego. Im mniej punktów spornych, tym większa szansa na pozytywne zakończenie sprawy w krótkim czasie.
Klucz do szybkiego rozwodu zgodność stron
Najważniejszym elementem umożliwiającym uzyskanie rozwodu na pierwszej rozprawie jest całkowita zgoda małżonków. Dotyczy to wszystkich aspektów rozstania. Jeśli obie strony zgodnie oświadczą przed sądem, że dalsze pożycie małżeńskie jest niemożliwe i chcą zakończyć związek, sąd może przychylić się do tego wniosku. Warto jednak pamiętać, że zgoda ta musi być szczera i nie może być wynikiem presji czy nacisku.
Kolejnym niezwykle istotnym elementem jest brak małoletnich dzieci stron. Gdy pojawiają się dzieci, sąd musi zbadać ich dobro. Nawet jeśli rodzice są zgodni co do sposobu sprawowania opieki, alimentów czy kontaktów, sąd może chcieć się upewnić, że te ustalenia są rzeczywiście najlepsze dla dziecka. To naturalna procedura mająca na celu ochronę najmłodszych członków rodziny, która jednak może wydłużyć postępowanie.
Porozumienie rodzicielskie i jego znaczenie
Jeśli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, ale potrafią osiągnąć pełne porozumienie w kwestiach ich dotyczących, istnieje szansa na szybkie rozstrzygnięcie. Kluczowe jest wówczas przygotowanie tak zwanego porozumienia rodzicielskiego. Dokument ten powinien szczegółowo określać, jak będą wyglądały dalsze relacje rodziców z dziećmi po rozwodzie.
W porozumieniu rodzicielskim należy zawrzeć między innymi informacje dotyczące:
- Sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej – czy będzie ona wspólna, czy też zostanie powierzona jednemu z rodziców.
- Ustalenia miejsca zamieszkania dziecka – gdzie będzie mieszkać na stałe po rozwodzie.
- Określenia kontaktów z dzieckiem – w jakie dni i godziny drugi rodzic będzie mógł się widywać z dzieckiem, także w trakcie wakacji i świąt.
- Wysokości alimentów na dziecko – jaka kwota będzie przeznaczana miesięcznie na utrzymanie i wychowanie każdego z dzieci.
Przygotowanie takiego dokumentu z wyprzedzeniem, zanim sprawa trafi do sądu, znacząco przyspiesza proces. Sąd, widząc wypracowane przez rodziców rozwiązanie, które jest zgodne z dobrem dziecka, zazwyczaj je akceptuje bez większych modyfikacji. Jest to dowód dojrzałości i odpowiedzialności małżonków, który sąd bierze pod uwagę.
Komplet dokumentów to podstawa
Nawet przy pełnym porozumieniu, brak odpowiednich dokumentów może skutecznie zablokować możliwość szybkiego zakończenia sprawy. Sąd wymaga przedstawienia szeregu formalnych pism i załączników, których skompletowanie zajmuje czas. Działanie z wyprzedzeniem jest tutaj kluczowe.
Do podstawowych dokumentów, które należy złożyć wraz z pozwem rozwodowym, należą:
- Odpis aktu małżeństwa – nie starszy niż 3 miesiące, potwierdzający fakt zawarcia związku małżeńskiego.
- Odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci – jeśli takie posiadacie, niezbędne do ustalenia kwestii rodzicielskich i alimentacyjnych.
- Dowody wpłaty opłaty sądowej – potwierdzające uiszczenie należności za złożenie pozwu.
- Wszelkie dokumenty potwierdzające sytuację materialną stron – szczególnie istotne przy ustalaniu wysokości alimentów, mogą to być zaświadczenia o zarobkach, wyciągi z konta, PIT-y.
- Porozumienie rodzicielskie – jeśli zostało zawarte, jak wspomniano wcześniej, znacząco przyspiesza sprawę.
- Pełnomocnictwo – jeśli sprawę prowadzi adwokat lub radca prawny.
Dokładne skompletowanie wszystkich wymaganych przez sąd dokumentów, zanim złożymy pozew, minimalizuje ryzyko konieczności uzupełniania braków, co często jest przyczyną opóźnień w postępowaniu. Zadbaj o to, aby wszystkie kopie były czytelne, a oryginały przygotowane do wglądu w razie potrzeby.
Kiedy rozwód na pierwszej rozprawie jest niemożliwy?
Istnieją sytuacje, w których nawet przy najlepszych chęciach obu stron, uzyskanie rozwodu na pierwszej rozprawie może okazać się nierealne. Najczęstszą przyczyną są oczywiście nierozwiązane kwestie sporne między małżonkami. Jeśli istnieje chociażby jeden punkt, co do którego strony nie potrafią dojść do porozumienia, sąd będzie musiał przeprowadzić postępowanie dowodowe, co wymaga czasu.
Kolejnym czynnikiem uniemożliwiającym szybkie zakończenie sprawy jest brak zgody jednego z małżonków na rozwód. Sąd nie może orzec rozwodu, jeśli drugi z małżonków stanowczo mu się sprzeciwia, chyba że sprzeciw ten jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub w sytuacji, gdy orzeczenie rozwodu jest dopuszczalne ze względu na dobro wspólnych małoletnich dzieci. Jest to jednak rzadka sytuacja.
Nawet jeśli strony są zgodne, ale małoletnie dzieci nie ukończyły jeszcze 18 lat, sąd musi mieć pewność, że wszelkie ustalenia dotyczące opieki, kontaktów i alimentów są zgodne z ich dobrem. Może to wymagać dodatkowego czasu na analizę sytuacji, a w niektórych przypadkach nawet opinii biegłego psychologa. Sąd zawsze stawia dobro dziecka na pierwszym miejscu, co jest priorytetem każdego postępowania rozwodowego z udziałem nieletnich.
Warto również zaznaczyć, że w przypadku pozwania o orzeczenie rozwodu z orzeczeniem o winie, postępowanie z natury rzeczy jest dłuższe. Wymaga ono przedstawienia dowodów na okoliczność zdrady, przemocy czy innych czynników, które doprowadziły do rozpadu pożycia. Sąd będzie musiał zbadać te dowody, przesłuchać świadków, co nie jest możliwe do zrobienia podczas jednej, krótkiej rozprawy.
Dlatego też, jeśli celem jest szybkie zakończenie sprawy, zawsze zalecam dążenie do polubownego rozwiązania wszelkich kwestii i złożenie pozwu o rozwód za obopólną zgodą, bez orzekania o winie i z kompletem dokumentów.
